| Start netwerk | 2009 |
|---|---|
| Maker (naam) | Satoshi Nakamoto |
| Maximum volgens netwerkregels | 21 miljoen bitcoins |
| Satoshi’s per bitcoin | 100 miljoen |
| Halving | Grofweg elke 4 jaar |
Wie heeft bitcoin gemaakt?
Bitcoin werd beschreven onder de naam Satoshi Nakamoto en het netwerk startte in 2009. Wie achter die naam zit, is niet publiek vastgesteld. De software en de regels zijn openbaar. De werking hangt niet af van het onthullen van de maker. Deelnemers kunnen de code bekijken en kiezen welke software zij gebruiken om het netwerk te volgen.
Het uitgangspunt is een gedeelde administratie zonder een centrale bank die alle transacties beslist. Dat maakt bitcoin niet los van menselijke keuzes. Programmeurs maken voorstellen, gebruikers kiezen software, miners leveren rekenwerk en ondernemingen bieden diensten. Geen van die rollen is op zichzelf hetzelfde als eigenaar van het hele netwerk. Een wijziging krijgt pas betekenis wanneer deelnemers haar daadwerkelijk accepteren.
Hoe verstuur je bitcoin?
Een wallet maakt een transactie en ondertekent die met een private key. De transactie verwijst naar eerder ontvangen bitcoin die nog niet is uitgegeven. Computers op het netwerk controleren onder meer of de handtekening klopt en of hetzelfde bedrag niet al is besteed. Het netwerk gebruikt dus geen centrale lijst met bankklanten. Het werkt met transacties, adressen en controleerbare voorwaarden.
Na verzending kan een transactie eerst wachten voordat een miner haar in een blok opneemt. Meer blokken bovenop dat blok maken terugdraaien steeds moeilijker. Hoeveel zekerheid je nodig hebt, hangt af van de toepassing en het bedrag. Controleer vóór verzending het adres, het gekozen netwerk en de kosten. Een foutieve betaling is doorgaans niet terug te boeken zoals bij een klantenservice.
Mining en proof of work
Miners verzamelen geldige transacties in een kandidaatblok. Zij voeren veel berekeningen uit om een blok te vinden dat aan de moeilijkheidseis voldoet. Andere deelnemers kunnen vervolgens relatief eenvoudig controleren of het geleverde werk en de transacties geldig zijn. Dit mechanisme heet proof of work. Het maakt een poging om de geschiedenis te herschrijven kostbaar, maar is geen garantie tegen elk probleem.
Een miner ontvangt bij een geaccepteerd blok de toegestane nieuwe bitcoin en transactiekosten. Mining vraagt apparatuur, energie en organisatie. Het is niet hetzelfde als gratis muntjes verdienen met een telefoon. De verspreiding van rekenkracht en de kosten van energie zijn onderwerpen bij de beoordeling van het netwerk. Proof of work beveiligt de administratie; het beschermt niet de koers of je account bij een exchange.
Maximum, halving en satoshi’s
Volgens de huidige regels is de maximale hoeveelheid 21 miljoen bitcoins. De uitgifte van nieuwe bitcoin via de blokbeloning neemt stapsgewijs af. Een halving halveert die nieuwe uitgifte per blok en vindt grofweg elke 4 jaar plaats. De planning is gekoppeld aan blokken, niet aan een gegarandeerde kalenderdatum. Een halving halveert niet je bestaande saldo.
Een bitcoin bestaat uit 100 miljoen satoshi’s. Daardoor hoef je geen hele bitcoin te hebben om een overdracht of aankoop te doen. Schaarste in de netwerkregels bewijst niet dat een marktprijs zal stijgen. Vraag, gebruik, liquiditeit en verwachtingen kunnen veranderen. Een uitleg van de halving is daarom geen koersvoorspelling en geen reden om haast te maken.
Waar bewaar je bitcoin?
Bij een exchange beheert de aanbieder meestal de private keys. Jij gebruikt een account om te handelen of een opname aan te vragen. In een eigen non-custodial wallet beheer je zelf de toegang. Dat geeft meer zelfstandigheid, maar ook meer verantwoordelijkheid. Verlies van je herstelgegevens kan betekenen dat je niet meer bij de bitcoin kunt. Een wallet bewaart sleutels, niet fysieke munten.
Een hardware wallet kan sleutels buiten een gewone computer of telefoon houden. Dat voorkomt niet dat je een verkeerd adres goedkeurt of je seed phrase aan een oplichter geeft. Bij een software wallet is de beveiliging van het apparaat extra belangrijk. Kies de bewaarmethode op basis van je gebruik en je vermogen om herstelgegevens te beheren. Geen type neemt alle risico’s weg.
Wat bitcoin niet belooft
Bitcoin kent geen bedrijf dat iedereen een vast rendement verschuldigd is. De munt geeft niet automatisch recht op winst, dividend of een bankgarantie. De marktwaarde kan sterk dalen en de techniek blijft afhankelijk van werkende software en netwerkdeelname. Ook een transactie zonder centrale tussenpersoon kan via een dienst lopen die beperkingen stelt of gegevens verzamelt. Kijk naar de hele keten van gebruik.
Lees documentatie en onderscheid technische feiten van verhalen over toekomstige waarde. Als je bitcoin koopt, let dan op handelskosten, opnamekosten, bewaring en je belastingadministratie. Beleggen in crypto is risicovol. Je kunt je inleg (deels) verliezen. Je hoeft niet te handelen om bitcoin te bestuderen. Een begrip van mining of schaarste is geen persoonlijk advies om een bepaalde positie te nemen.
